Từ thiên đường mây Tà Xùa, tôi mượn chiếc xe máy của cô gái Mông Mùa Thị Tồng, men theo cung đường liên xã đi Xím Vàng (huyện Bắc Yên, Sơn La). Đường đá gồ ghề, nhìn sang phía đối diện cung đường như sợi chỉ bám chặt vào đá núi trùng điệp. Tầm 10km từ Tà Xùa, một bảng màu vàng óng nắng thu “rắc” trên những bông lúa chín vàng, hoa dong riềng bung nở hai màu vàng - đỏ, màu vàng tươi cùng hương thơm lựng của táo mèo trên khắp các sườn núi.

Vốn là một sơn viễn xa tít, Xím Vàng thời của vợ chồng A Phủ nằm ở nơi “núi vút trùng ngàn xa”. Bây giờ từ xã Tà Xùa đi theo đường tỉnh lộ 112 chỉ thêm 14km là đến trung tâm xã Xím Vàng, nơi có diện tích ruộng bậc thang tập trung lớn nhất huyện Bắc Yên, với 315ha.

Người Mông ở Xím Vàng trồng lúa một vụ trên ruộng bậc thang từ tháng 5 đến tháng 10 nên đến Xím Vàng thời điểm này là sắc vàng bạt ngàn lúa chín bên sườn núi.
… lúa uốn câu, trĩu nặng, phủ kín một màu vàng óng ả nơi núi rừng xanh thẳm…

Không quá ồn ào như trên những thửa ruộng bậc thang ở Mù Cang Chải, Sa Pa, Y Tý hay Hoàng Su Phì, Xím Vàng khá yên tĩnh với một tay máy thong dong lãng du. Ngày thu đầu tháng 10, sau nhiều tháng sương mù bao phủ, mặt trời đã rót những vạt nắng xiên khoai vàng óng lên non cao Xím Vàng, mê hoặc du khách thăm vùng đất này. Men theo những thửa ruộng, có thể cảm nhận mùi hương trong veo của lúa chín. Ruộng bậc thang đẹp nhất là ở các bản Háng Gò Bua, Sồng Chống, Cúa Mang ngả màu vàng óng rải rác trên các triền đồi trập trùng nối tiếp nhau đến ngút tầm mắt.

Có những thửa ruộng chênh vênh ở độ cao 1.500 - 1.800m so với mực nước biển, vắt lên lưng chừng trời.
Trên cung đường núi, những cô bé học sinh dân tộc Mông hồn nhiên cuốc bộ theo con đường heo hút đi giữa chân mây để đến các điểm trường học lấy con chữ…

Nhìn lên các sườn núi, lẫn trong màu xanh của rừng là màu vàng óng của táo chín vào vụ. Có độ cao và có khí hậu lạnh, Xím Vàng là nơi phù hợp để cây táo mèo phát triển tốt nên quả táo mèo là một đặc sản của vùng này. Xím Vàng có 7 bản với hơn 90% người dân tộc Mông sinh sống và cây táo mèo dường như là một phần của vùng đất này. Với hương thơm đặc trưng bởi nằm ở độ cao, khí hậu lạnh, quả táo mèo ở Xím Vàng được coi là ngon nhất trong các vùng có táo mèo.

Cùng mùa táo mèo chín, đây cũng là thời điểm những cây dong riềng nở hoa đỏ rực, tạo nên cảnh tượng đẹp mê hồn nơi sơn cước. Và sẽ thực sự nuối tiếc nếu đã đặt chân lên đây mà không đứng nơi hoa dong riềng bung nở trước hiên nhà, chụp loạt ảnh check-in nơi non cao Xím Vàng.

Qua miền lúa chín là những cảnh đẹp hoang sơ với những cây táo mèo chín trên sườn núi, lẫn trong màu xanh của tán lá rừng.
Quả táo mèo chín rộ trên sườn núi, lẫn trong màu xanh của tán lá rừng.
Gùi táo mèo vừa hái từ rừng ra với quả tròn, màu vàng nhạt, có ánh đỏ, nhiều nước, ít bã và ít vị chát. Táo ở Xím Vàng được coi là ngon nhất trong các vùng có táo mèo.
Vượt qua những mỏm núi đi sâu vào các bản, ngoài vẻ đẹp mùa lúa vàng cùng hương táo chín, rừng xanh còn ẩn chứa những cây dong riềng tập trung tạo củ, nở hoa rực rỡ.
Rất nhiều gia đình trồng cây dong riềng ở trong vườn, trước cửa nhà... bung nở hai màu đỏ, vàng tạo nên cảnh tượng đẹp mê hồn nơi sơn cước.
Ngoài ngắm cảnh thiên nhiên hùng vĩ của Xím Vàng, du khách còn được tìm hiểu về cuộc sống của người dân sống ở những bản làng quanh năm mây mù, khói phủ.


Phóng sự ảnh: Trọng Chính