Từ ngày 1/1/2026, Luật Xây dựng 2025 chính thức có hiệu lực, trong đó đáng chú ý là quy định mở rộng các trường hợp không phải xin giấy phép xây dựng trước khi khởi công.

Theo khoản 2 Điều 43 Luật Xây dựng 2025, có 8 nhóm công trình được miễn giấy phép xây dựng, nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy nhanh tiến độ đầu tư và thi công, cụ thể như sau:

Thứ nhất, các công trình mang tính đặc thù, bao gồm: công trình bí mật nhà nước; công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách; công trình thuộc dự án đầu tư công đặc biệt; dự án đầu tư theo thủ tục đầu tư đặc biệt; công trình xây dựng tạm theo quy định của Luật Xây dựng 2025; công trình xây dựng tại khu vực đất sử dụng cho mục đích quốc phòng, an ninh theo quy định của pháp luật về đất đai.

Thứ hai, công trình thuộc các dự án đầu tư công do Thủ tướng Chính phủ hoặc người đứng đầu các cơ quan trung ương quyết định đầu tư, bao gồm: cơ quan Trung ương của tổ chức chính trị, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan trung ương của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội; Chủ tịch UBND các cấp.

Thứ ba, các công trình xây dựng theo tuyến đi qua địa bàn từ hai đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên; công trình xây dựng theo tuyến nằm ngoài khu vực được định hướng phát triển đô thị, đã được xác định trong quy hoạch đô thị – nông thôn hoặc quy hoạch chi tiết ngành được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, hoặc đã được chấp thuận phương án tuyến.

Thứ tư, công trình trên biển thuộc dự án đầu tư xây dựng ngoài khơi đã được cơ quan có thẩm quyền giao khu vực biển để thực hiện dự án; các công trình cảng hàng không, công trình trong cảng hàng không và công trình bảo đảm hoạt động bay ngoài cảng hàng không.

Thứ năm, công trình quảng cáo không thuộc đối tượng phải cấp giấy phép xây dựng theo pháp luật về quảng cáo; công trình hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động.

Thứ sáu, công trình xây dựng thuộc dự án đầu tư xây dựng đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh và đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định.

Thứ bảy, công trình xây dựng cấp IV và nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng, tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500m2, đồng thời không nằm trong các khu vực phải quản lý chặt về quy hoạch và kiến trúc như: khu chức năng; khu vực phát triển đô thị theo quy hoạch chung thành phố; khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị theo quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thành phố; quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng theo quy hoạch chung xã; khu vực đã ban hành quy chế quản lý kiến trúc.

Thứ tám, công trình sửa chữa, cải tạo bên trong hoặc sửa chữa, cải tạo mặt ngoài không tiếp giáp với đường trong đô thị có yêu cầu quản lý kiến trúc, với điều kiện việc sửa chữa không làm thay đổi mục đích, công năng sử dụng; không ảnh hưởng đến an toàn kết cấu chịu lực; đồng thời bảo đảm yêu cầu về phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường và khả năng kết nối hạ tầng kỹ thuật.

Quy định mới này được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong hoạt động xây dựng, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước về quy hoạch, kiến trúc và an toàn công trình.