Từ ngày 1/1/2026, hệ thống phân loại đô thị trên phạm vi cả nước sẽ chính thức được điều chỉnh theo Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Theo đó, mô hình phân loại đô thị hiện hành gồm 6 cấp sẽ được rút gọn xuống còn 4 cấp, đánh dấu bước thay đổi quan trọng trong tư duy quản lý và tổ chức không gian đô thị, phù hợp với lộ trình sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp huyện đang được triển khai.

Theo quy định mới, việc phân loại đô thị không còn dựa trên cách tiếp cận dàn trải như trước, mà được xác định trên cơ sở vai trò, chức năng và vị trí của từng đô thị trong mạng lưới phát triển quốc gia. Cụ thể, hệ thống đô thị được phân thành 4 cấp gồm:

- Đô thị loại đặc biệt: Là các đô thị trung tâm tổng hợp cấp quốc gia và quốc tế, giữ vai trò đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội.

- Đô thị loại I: Được xác định là các đô thị trung tâm quốc gia, thực hiện chức năng trung tâm tổng hợp của cả nước.

- Đô thị loại II: Là các đô thị trung tâm của tỉnh, thành phố hoặc vùng liên tỉnh, đảm nhiệm vai trò trung tâm tổng hợp hoặc trung tâm chuyên ngành.

- Đô thị loại III: Là các đô thị trung tâm tiểu vùng thuộc tỉnh hoặc thành phố.

Nghị quyết 111/2025/UBTVQH15 cũng quy định rõ nguyên tắc chuyển tiếp đối với các đô thị đã được phân loại trước thời điểm 1/1/2026. Theo đó, chỉ có 4 thành phố trực thuộc Trung ương gồm Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng và Cần Thơ tiếp tục được xác định là đô thị loại I, tương ứng với vai trò đô thị trung tâm quốc gia trong hệ thống phân loại mới.

Với các thành phố thuộc tỉnh trước đây được xếp loại đô thị loại I, 20 tỉnh này sẽ được xếp tương đương đô thị loại II, thay vì tiếp tục giữ hạng loại I như hiện nay, bao gồm:

- Khu vực miền Bắc và Bắc Trung Bộ: Thái Nguyên, Việt Trì, Hạ Long, Bắc Ninh, Hải Dương, Thanh Hóa, Vinh, Hoa Lư.

- Khu vực miền Trung và Tây Nguyên: Nha Trang, Quy Nhơn, Buôn Ma Thuột, Pleiku, Đà Lạt.

- Khu vực miền Nam: Vũng Tàu, Biên Hòa, Thủ Dầu Một, Mỹ Tho, Long Xuyên, Rạch Giá và Phú Quốc.

TP. Thủ Đức cũ cùng các phường thuộc các quận hiện hữu của TP. Hồ Chí Minh cũng được xác định thuộc nhóm đô thị tương đương loại II. Đối với các đô thị loại IV, loại V, các thị xã và thị trấn chưa được công nhận loại đô thị sẽ được chuyển tiếp, xếp tương đương đô thị loại III.

Về yêu cầu kỹ thuật trong quy hoạch, Nghị quyết đồng thời quy định rõ tiêu chí về trình độ phát triển đô thị đối với đơn vị hành chính cấp phường. Theo đó, phường thuộc đô thị loại nào thì phải đáp ứng trình độ phát triển tương ứng với loại đô thị đó.

Riêng đối với các phường thuộc đô thị loại I, loại II, hoặc các phường được hình thành từ việc sáp nhập đơn vị hành chính nông thôn theo lộ trình từ ngày 1/7/2025, sẽ được xác định là đạt trình độ phát triển đô thị loại III.