LTS:

Vân Đồn (Quảng Ninh) cùng với Vân Phong (Khánh Hòa) và Phú Quốc (Kiên Giang) được Trung ương xác định là 3 khu kinh tế trọng điểm, 3 điểm đột phá phát triển Bắc - Trung - Nam của đất nước. Được ví là “vùng đất Rồng” bởi gắn liền với truyền thuyết rồng mẹ đáp xuống (Hạ Long) và đàn rồng con về chầu mẹ (Bái Tử Long), Vân Đồn đang có những chuyển động gấp gáp trước khi trở thành khu kinh tế đặc biệt trong tương lai. Photo Travel tháng 6 sẽ đồng hành cùng độc giả khám phá Vân Đồn, thương cảng lớn “bậc nhất trời Nam” với những nét văn hoá đặc trưng của một vùng biển đảo Đông Bắc Việt Nam.

Nếu Vân Đồn được xem là "vương quốc" của hàu sữa thì Bản Sen thật xứng với cái tên “thủ phủ hàu sữa”.

Từ thị trấn Cái Rồng ra xã đảo Bản Sen, nơi nuôi giống hàu sữa Thái Bình Dương nổi tiếng chỉ mất hơn một tiếng đồng hồ. Bái Tử Long là vịnh tuyệt đẹp không thua gì Hạ Long, nhưng thêm bạt ngàn bè nuôi hàu sữa, nối nhau như những hòn đảo nổi trên vùng nước trong xanh, càng hấp dẫn du khách. Không chỉ có thiên hình vạn trạng đảo núi đá, vịnh Bái Tử Long còn có rất nhiều đảo, núi đất có nhiều người sinh sống như Bản Sen, nơi án ngữ và là phên dậu của vùng biển Đông Bắc Việt Nam.

Bè nuôi hàu sữa trên vùng nước trong xanh nơi Cống Nứa trên vịnh Bái Tử Long ở khu vực xã Bản Sen trải dài và nhìn từ xa trông như những đảo nhỏ, nổi trên mặt nước.
Rời bến Cái Rồng, lênh đênh trên chuyến tàu ra xã đảo Bản Sen là hàng trăm hòn đảo giữa trùng điệp biển khơi, cùng những ngôi nhà gỗ làm trên bè tre mang theo dây nuôi hàu sữa.

Được thiên nhiên ban tặng những lợi thế về địa hình (nhiều đảo nhỏ và các vụng kín), Bản Sen là nơi lý tưởng để nuôi hàu sữa Thái Bình Dương. Là loại hàu chỉ ưa nuôi ở các vùng biển xa, hải đảo, biển mênh mông, hàu sữa khác với hàu ta, còn gọi là hàu cửa sông vì chỉ nuôi được ở vùng nước có độ mặn thấp. Với hơn 3.000ha mặt nước nuôi hàu sữa, phần lớn lại tập trung ở địa phận Bản Sen nên đây được coi là nơi cung cấp món “viagra biển” trứ danh cho thực khách.

Bè nuôi hàu của ngư dân Phạm Văn Xuyến (thôn Nà Sắn), một trong những mô hình triển khai nuôi hàu sữa đầu tiên ở xã Bản Sen nằm trong một vụng kín trên vịnh Bái Tử Long.
Sau khi ươm thành công, hàu giống được mang đi đan thành từng dây để thả xuống biển.

Trên mặt nước trong xanh của vịnh Bái Tử Long là bạt ngàn bè nuôi hàu sữa, san sát tận chân các đảo đá. Hiện, hình thức nuôi phổ biến hàu Thái Bình Dương ở Bản Sen là sử dụng các bè tre, với các thanh chừng 8 - 10m treo dây giá thể. Thường mỗi dây như thế có khoảng 4 - 6 giá thể, cách nhau 20 - 30cm tùy theo chủ bè. Đây là hình thức nuôi sơ khai nhưng lại rất thú vị đối với du khách, nếu có cơ hội lên thăm các bè nuôi này.

Nước ở vịnh Bái Tử Long, khu vực xã Bản Sen có dòng chảy đều, phù du lưu thông, ít sóng nên các loài nhuyễn thể như hàu sữa phát triển tốt trong điều kiện nuôi thả.
Những người dân sống tập trung ở các xã đảo như Bản Sen mưu sinh với nghề đánh bắt, nuôi trồng hải sản và dịch vụ du lịch... Với các gia đình không có điều kiện sống trên đất liền, họ mưu sinh bằng nghề đánh bắt nhỏ lẻ, như lưới ghẹ, đánh hà, câu cá... và sinh sống trên những căn nhà gỗ, nằm nép mình dưới chân những đảo đá hoang sơ.

“Viagra biển” khai thác từ Bản Sen thường được các nhà hàng hải sản lớn chế biến linh hoạt, từ ăn sống hay nướng phô mai, mỡ hành, nấu cháo... Tuy nhiên, một chủ bè nơi đây đã mời tôi “ăn sống”, một kiểu thưởng hàu sữa ngon nhất và tươi nhất trên sóng nước Bái Tử Long. Hẳn với những ai yêu du lịch biển và không bị dị ứng hải sản, một lần trải nghiệm món hàu sữa trên những bè tre như thế ở Bản Sen sẽ thật khó quên, tất nhiên có hai thứ mang theo không thể thiếu là chanh tươi và mù tạt.

Vùng biển ở Bản Sen có nhiều đảo đá xen kẽ tạo nên những vụng ít chịu ảnh hưởng của gió bão, thích hợp để nuôi hải sản, đặc biệt là các loài nhuyễn thể như hàu sữa.
Hàu sữa được treo dưới các giá thể tự nhiên làm từ luồng hoặc tre. Hàu sữa là loài ăn lọc thân thiện, mỗi cá thể hàu chính là một “nhà máy lọc” thu nhỏ loại bỏ tảo, sinh vật phù du, làm trong sạch môi trường.
Khi hàu sữa đạt độ lớn nhất định với độ dài vỏ trên 7cm, độ sâu thân chừng 5cm là đạt tiêu chuẩn thu hoạch. Hàu sữa Thái Bình Dương hiện trở thành đối tượng nuôi biển chủ lực ở Bản Sen và trở thành món “viagra biển” tại các nhà hàng.
Sau khi sơ chế tại bè, hàu sữa được đưa lên bờ rửa sạch, sục ozone khử khuẩn trước khi đưa đi thực hiện các công đoạn chế biến tiếp theo trước khi phân phối đến người tiêu dùng.


Phóng sự ảnh: Trọng Chính