UBND tỉnh Đồng Nai đang tăng tốc hoàn thiện Đồ án Quy hoạch chung đô thị Long Thành đến năm 2045, bước đi mang tính nền tảng nhằm hiện thực hóa định hướng phát triển "siêu đô thị" cửa ngõ quốc gia gắn với Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Đây là đồ án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch từ đầu năm 2024, giữ vai trò then chốt trong việc định hình không gian phát triển dài hạn của khu vực.

Trên cơ sở ý tưởng đoạt giải cao tại cuộc thi tuyển quy hoạch quốc tế về đô thị sân bay Long Thành và vùng phụ cận, tỉnh Đồng Nai đang hoàn thiện đồ án theo mô hình đô thị sân bay (Aerotropolis), kết hợp với định hướng "thành phố song sinh" (Twin City). Theo đó, Long Thành không phát triển biệt lập mà được tổ chức kết nối chặt chẽ với TP. HCM, hướng tới hình thành một cực tăng trưởng mới có năng lực cạnh tranh trong khu vực và trên bình diện quốc tế.

Sân bay quốc tế Long Thành được xác định là hạt nhân trung tâm, đóng vai trò động lực chủ đạo để tổ chức không gian đô thị. Từ lõi sân bay, các trục phát triển đô thị, công nghiệp, logistics và dịch vụ được bố trí theo mô hình hiện đại, đa chức năng, gắn với mạng lưới hạ tầng giao thông liên vùng. Mục tiêu được đặt ra là đưa Long Thành đạt tiêu chí đô thị loại II sau năm 2030, với quy mô dân số đến năm 2045 có thể vượt 1,5 triệu người.

Theo định hướng quy hoạch, đô thị Long Thành có quy mô hơn 43.000ha và được cấu trúc thành 5 phân khu chức năng chiến lược. Trong đó, khu trung tâm sân bay giữ vai trò "trái tim" vận hành, tập trung các dòng vận chuyển hành khách và hàng hóa quy mô lớn, kết nối trực tiếp với mạng lưới giao thương toàn cầu.

Vùng lõi đô thị được định vị là trung tâm tài chính - thương mại - dịch vụ cao cấp, phát triển các tổ hợp văn phòng, ngân hàng, khách sạn 5 sao và không gian làm việc hiện đại, phục vụ cộng đồng chuyên gia, doanh nhân trong và ngoài nước.

Bao quanh là vành đai công nghiệp công nghệ cao, hướng đến thu hút các ngành kinh tế giá trị gia tăng lớn như bán dẫn, dược phẩm, công nghệ xanh, qua đó tạo việc làm chất lượng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh của đô thị sân bay trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Khu logistics đa phương thức được tổ chức gắn với hệ thống cao tốc, đường sắt và các tuyến vận tải liên vùng, đóng vai trò đầu mối trung chuyển hàng hóa giữa sân bay Long Thành, cảng biển và các trung tâm kinh tế lớn của vùng Đông Nam Bộ.

Phân khu còn lại là vùng du lịch và nghỉ dưỡng sinh thái, khai thác lợi thế cảnh quan sông Đồng Nai cùng các hồ tự nhiên như Cầu Mới, Đá Vàng để phát triển các không gian dịch vụ, giải trí và nghỉ dưỡng chất lượng cao.

Một nội dung xuyên suốt của đồ án là định hướng phát triển đô thị theo mô hình giao thông công cộng (TOD). Theo đó, việc tổ chức không gian đô thị sẽ gắn chặt với các tuyến cao tốc, đường sắt và các tuyến metro kết nối trực tiếp vào sân bay, nhằm tối ưu hóa khả năng tiếp cận, giảm phụ thuộc vào giao thông cá nhân và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng.

Tại các buổi làm việc về tiến độ lập quy hoạch, lãnh đạo tỉnh Đồng Nai yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để sớm trình thẩm định. Đồng thời, tỉnh sẽ rà soát, xử lý các dự án nhỏ lẻ, chậm triển khai, tránh tình trạng phát triển manh mún, thiếu đồng bộ, qua đó bảo đảm quỹ đất sạch cho các nhà đầu tư chiến lược trong giai đoạn tới.

Trong bối cảnh Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 quy mô 1.810ha, công suất 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, dự kiến khai thác thương mại từ giữa năm 2026, việc sớm hoàn thiện quy hoạch đô thị Long Thành được xem là yếu tố then chốt để đón đầu dòng vốn đầu tư, tái cấu trúc không gian phát triển và tạo động lực tăng trưởng mới cho Đồng Nai cũng như toàn vùng Đông Nam Bộ.