Khi rẽ vào một con ngõ hẹp lát đá tại Granada, tôi ngỡ như mình vừa lạc vào một không gian cổ xưa đầy huyền bí. Những người đàn ông bí ẩn trong chiếc áo choàng trắng, đội mũ trùm đầu hình nón cao che kín mặt chỉ để lộ đôi mắt, theo sau là những người phụ nữ vận trang phục đen quý phái với chiếc khăn voan mantilla truyền thống, trên tay cầm nến và thánh giá. Tiếp bước họ là những đứa trẻ mặc áo choàng, tay xách giỏ đựng các tấm thẻ cầu nguyện.

Đây thực chất là một nghi lễ bắt nguồn từ đức tin Công giáo, tái hiện cuộc khổ nạn của Chúa Kitô trong Tuần Thánh (Semana Santa), kéo dài từ ngày 29/3 đến 5/4 năm nay. Dù lễ Phục Sinh được diễn ra trên khắp Tây Ban Nha, Granada vẫn được xem là điểm đến giàu bản sắc, nơi những giá trị tôn giáo và truyền thống được thể hiện một cách trọn vẹn nhất.

Lễ rước Thứ Bảy Tuần Thánh khởi hành từ Cung điện Alhambra, còn khung cảnh nào tuyệt vời hơn thế?

Khác với những lễ diễu hành náo nhiệt thường thấy, các nghi lễ nơi đây diễn ra trong không khí đầy trang nghiêm. 32 đoàn rước nối tiếp nhau đi qua các con phố, trên vai là những cỗ kiệu khổng lồ do hàng chục người khiêng. Những người đàn ông phải dành nhiều tháng khổ luyện cho nhiệm vụ khắc nghiệt nhưng đầy vinh dự này, theo phong tục, đây là một sứ mệnh được gìn giữ và truyền lại từ cha sang con. Khi màn đêm buông xuống, hình ảnh các đội quân tập dượt với những chiếc bàn gỗ nặng trĩu trở thành cảnh tượng gây kinh ngạc cho bất kỳ ai tình cờ bắt gặp.

Trên các cỗ kiệu là những thánh tượng uy nghi vượt kích thước người thực, khắc họa hình ảnh Đức Mẹ Sầu Bi và Chúa Kitô trên thập tự giá, cùng những biểu tượng linh thiêng vốn được lưu giữ cẩn trọng trong các nhà nguyện. Những người khiêng kiệu ẩn mình hoàn toàn dưới lớp rèm nhung, chỉ lộ ra những đôi chân mang giày trắng, nhích từng bước chậm rãi. Thi thoảng, một tiếng reo hò vang lên từ đám đông khi một khúc cua khó vừa được thực hiện thành công.

Chúa Nhật Lễ Lá là cột mốc khai màn cho chuỗi 8 ngày rước lễ liên tục. Trong đó, Thứ Sáu Tuần Thánh là thời điểm bận rộn nhất với 6 sự kiện lớn diễn ra khắp thành phố. Tuy nhiên, sau nhiều lần ghé thăm nơi này để trau dồi vốn tiếng Tây Ban Nha, khoảnh khắc yêu thích nhất của tôi lại rơi vào ngày Thứ Năm Tuần Thánh tại Albaicín, khu phố cổ mang đậm dấu ấn kiến trúc Moorish. Tại nhà thờ San Miguel Bajo vào lúc 5 giờ chiều, đoàn rước Aurora bắt đầu cuộc hành trình kéo dài 7 giờ đồng hồ. Không gian dường như lắng lại trong những khúc saetas (thánh ca mang âm hưởng flamenco đầy da diết) vang lên, cùng dàn nhạc kèn hộ tống các thánh tượng đi qua. Sau đó, vào nửa đêm, cuộc rước lễ Cristo del Silencio (Chúa Kitô Tĩnh Lặng) diễn ra trong tĩnh lặng tuyệt đối dưới ánh nến, âm thanh duy nhất còn lại là tiếng trống trầm đục, nhịp nhàng theo bước chân của những người sám hối, khoác trên mình chiếc áo choàng đen đang cung nghênh tượng Chúa trên thập giá. Thú thực, tôi vẫn chưa một lần đủ sức thức đến tận 4 giờ sáng để chứng kiến khoảnh khắc khép lại đại lễ tại Nhà thờ Chính tòa Granada.

Tôi có thể thong dong dạo bước hàng giờ liền giữa những con ngõ nhỏ quanh co của khu phố Albaicín.

Dù có đến vào dịp Phục sinh để chiêm ngưỡng những đoàn rước lễ hay không, mùa xuân vẫn là thời điểm lý tưởng để ghé thăm Granada bởi tiết trời ấm áp và phố phường tràn đầy sức sống. Tọa lạc dưới chân dãy núi Sierra Nevada, thiên đường của những người yêu trượt tuyết và dã ngoại, Granada luôn là điểm đến tôi yêu thích nhất tại Tây Ban Nha, nhờ sự hòa quyện giữa kiến trúc tinh xảo, những khu vườn xanh mướt và nền ẩm thực phong phú. Tôi có thể thong dong dạo bước hàng giờ liền giữa những con ngõ nhỏ quanh co của khu phố Albaicín, rồi men theo triền dốc xuống quảng trường Plaza Nueva sầm uất, hay dạo bước dọc đại lộ rợp bóng cây bên dòng sông Genil và dừng chân tại Las Titas, nhà hàng mang phong cách kiến trúc Tân thời (Art Nouveau) đầy lôi cuốn. Dù lựa chọn đi bộ hay xe buýt, hành trình lên đỉnh Sacromonte, ngang qua bảo tàng hang động của cộng đồng Roma, sẽ dần hé mở tầm nhìn ngoạn mục về pháo đài Alhambra, di sản thế giới được UNESCO công nhận, cùng toàn cảnh Granada trải rộng trong tầm mắt.

Người Tây Ban Nha nồng hậu, luôn duy trì thói quen thưởng thức ẩm thực ngoài trời dù trong bất kỳ điều kiện thời tiết nào. Vào dịp lễ Phục sinh, thực đơn của thành phố trở nên ngọt ngào hơn với các loại bánh hạnh nhân đặc trưng. Đáng chú ý nhất là piononos de Santa Fe với những lớp bánh bông lan cuộn mỏng thấm đẫm si-rô, phủ lớp kem nướng vàng óng tượng trưng cho vương miện của Giáo hoàng; hay torta real de Motril, loại bánh được chế biến theo công thức gia truyền 150 năm từ hạnh nhân, lòng trắng trứng với lớp vỏ đường bóng bẩy. Thực khách có thể dễ dàng tìm thấy những thức quà này tại các tiệm bánh truyền thống hay các quán cà phê khắp thị trấn. Một trải nghiệm thú vị khác là tìm mua bánh ngọt thủ công tại các tu viện, nơi bạn chỉ cần tìm những tấm biển mang dòng chữ “Venta de dulces” (Bán bánh ngọt). Bên cạnh đó, món mặn không thể bỏ lỡ trên thực đơn mùa lễ này chính là potaje de vigilia, món hầm đậm đà được kết hợp từ cá tuyết, đậu gà và rau chân vịt.

Thực tế, ẩm thực Granada luôn sở hữu sức quyến rũ riêng biệt bất kể mùa nào trong năm, với vô số lựa chọn hấp dẫn ngay cả cho những thực khách ăn chay. Một nét văn hóa đặc trưng khiến du khách luôn thích thú chính là truyền thống tặng món ăn phụ (tapas) miễn phí đi kèm mỗi món đồ uống tại quầy bar. Những phần ăn này thường khá thịnh soạn, trong khi mức giá lại vô cùng dễ chịu, chỉ khoảng 3 Euro cho một ly vang hoặc bia lạnh.

Tại các nhà hàng, thực đơn trong ngày là lựa chọn cực kỳ kinh tế, chỉ với khoảng 15 Euro, bạn đã có một bữa ăn thịnh soạn vào các ngày trong tuần. Sau bữa trưa là khoảng thời gian nghỉ trưa, các cửa hàng đồng loạt đóng cửa từ 2 đến 5 giờ chiều (trừ khu vực trung tâm), trước khi mở cửa trở lại đến tận 10 giờ tối. Nếu muốn tìm một không gian ẩm thực trong nhà ấm cúng, khám phá mới nhất của tôi là nhà hàng Mezze tại Calle Laurel de las Tablas. Khai trương vào năm ngoái bởi hai doanh nhân người Anh và một đầu bếp người Argentina, nơi đây chuyên phục vụ các món ăn vùng Đông Địa Trung Hải. Lựa chọn tâm đắc của tôi tại đây là: “Thịt viên” cà tím, atisô nhồi và nấm chiên tempura.

Sau bữa tối, bạn muốn đắm mình trong vũ điệu Flamenco đầy mê hoặc, Granada không thiếu những tụ điểm nghệ thuật đẳng cấp. Jardines de Zoraya trên phố Calle Panaderos là điểm đến tôi yêu thích nhất. Sức hút của nơi này nằm ở trải nghiệm ẩm thực tinh tế mà du khách có thể thưởng thức ngay trước buổi diễn (vé xem show khoảng 25 Euro và thực đơn tối khoảng 32 Euro). Ngoài ra, tôi cũng rất ấn tượng với El Tabanco del tio Gregorio, một câu lạc bộ Flamenco nhỏ nhắn và ấm cúng tại Cuesta de San Gregorio. Đây là điểm hẹn lý tưởng cho những tối Thứ Sáu và Thứ Bảy, với mức giá khoảng 15 Euro.

Trở lại với dòng chảy văn hóa tâm linh, Granada sở hữu hàng loạt công trình tôn giáo di sản rất đáng để khám phá. Nhiều nơi trong số đó vốn được xây dựng ngay trên nền của những nhà thờ Hồi giáo cổ xưa, tiêu biểu là Nhà thờ chính tòa thời Phục hưng. Đây là nơi an nghỉ của các vị quân chủ Công giáo Isabella và Ferdinand, những người đã ghi dấu ấn lịch sử với sắc lệnh trục xuất người Hồi giáo và Do Thái vào năm 1492, cùng con gái họ là Joanna “điên dại” và người chồng Philip “tuấn tú”. Chỉ với một chuyến xe buýt, du khách sẽ đến được tu viện Cartuja, một kiệt tác kiến trúc Baroque lộng lẫy đến choáng ngợp. Không chỉ sở hữu phòng trưng bày các tác phẩm hội họa về thánh tích, nơi đây còn có một khu vườn tu viện tĩnh mịch, rợp bóng cây cam và ngào ngạt hương thơm của các loài thảo mộc.

Lễ rước Thứ Bảy Tuần Thánh khởi hành từ Cung điện Alhambra, còn khung cảnh nào tuyệt vời hơn thế? Công trình vĩ đại này thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm, vì vậy việc đặt vé sớm gần như là điều bắt buộc. Tuy nhiên, du khách nên cẩn trọng trước những trang web giả danh chính thức với mức giá bị đẩy lên cao. Cách an toàn nhất là đặt trực tiếp qua địa chỉ tickets.alhambra-patronato.es, với giá niêm yết khoảng 22,27 euro. Ngay cả khi không có vé vào bên trong, bạn vẫn có thể thong thả dạo bước lên đồi và khám phá khuôn viên sân vườn hoàn toàn miễn phí. Một buổi thong dong tản bộ khi hoàng hôn buông xuống là cách tuyệt vời để tận hưởng không gian tĩnh lặng, tránh xa sự náo nhiệt của đám đông.

Convento de San Gregorio Bético, thực chất là một nhà thờ tọa lạc ngay cạnh khu chợ Ả Rập sầm uất, tương truyền từng là kho chứa rượu và sau đó là một kỹ viện. Giờ đây, mỗi độ trưa, không gian nơi đây lại vang lên những khúc hát ngợi ca thành kính của các nữ tu. Ngồi lặng phía sau tấm bình phong ngăn khu ca đoàn, lắng nghe những giai điệu ấy, tâm trí tôi bỗng ngược dòng về năm 1963. Đó là khi tôi còn là một đứa trẻ, chắt chiu từng đồng tiền lẻ dành dụm để mua cho bằng được chiếc đĩa nhạc đầu đời: Bản “Dominique” của The Singing Nun.

Sau một ngày dài rong ruổi khắp Granada, không gì tuyệt vời hơn cảm giác được thả mình thư giãn trong một nhà tắm hơi Thổ Nhĩ Kỳ truyền thống (hammam). Điểm dừng chân yêu thích của tôi là Al Ándalus trên phố Calle Santa Ana, nơi du khách vừa có thể thảnh thơi nhâm nhi tách trà thảo mộc, vừa ngâm mình trong bể nước nóng hoặc lạnh, hay thư giãn trong phòng xông hơi. Đây là một tập tục cổ xưa mà người dân Granada trân trọng và gìn giữ cho đến tận ngày nay./.

Theo Kitty Corrigan/ The Guardian