Núi Mắt Thần hay núi “Phja Piót”, tiếng Tày là “núi thủng” nằm trong một thung lũng êm đềm ở xã Quốc Toản, huyện Trà Lĩnh, tỉnh Cao Bằng, cách trung tâm TP. Cao Bằng khoảng 50km.

Núi Mắt Thần thực chất là một hang thủng hình tròn đường kính hơn 50m, nằm ở độ cao khoảng 50m so với mặt hồ. Hang nằm ở độ cao như hiện nay là do vận động nâng trong giai đoạn Tân kiến tạo. Hang phát triển trong địa hình đá vôi dạng tháp ở độ cao chung khoảng 650 - 700m, bao gồm các khối núi dạng tháp và dạng nón đan xen với hàng chục hồ nước lớn nhỏ cùng tạo nên hệ thống hồ Thang Hen.

Nhiều năm gần đây, núi Mắt Thần (Cao Bằng) trở thành điểm đến yêu thích của các tín đồ du lịch nhờ phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp, hùng vĩ. Núi Mắt Thần nằm tại xã Quốc Toản, huyện Trà Lĩnh trong quần thể 36 hồ Thang Hen tại tỉnh Cao Bằng. 

Để đến được nơi đây, du khách sẽ có dịp trải nghiệm những khúc cua uốn lượn của đèo Mã Phục lừng danh. Xóm Bản Danh là khu dân cư gần nhất, nếu muốn cắm trại qua đêm cần ghé vào thông báo với địa phương, đồng thời có thể mua rau củ, ngô, khoai, cá tươi của đồng bào Tày để thưởng thức khi cắm trại.

Nét độc đáo của hệ thống hồ Thăng Hen là các hồ liên thông với nhau cùng các dòng chảy mặt hoặc dòng chảy ngầm. Vì thế mực nước các hồ có thể thay đổi theo mùa và đôi khi rất đột ngột. Đến tham quan núi Mắt Thần vào mùa mưa (tháng 6 - 8), sau khi đi hết con đường mòn, du khách sẽ không khỏi ngạc nhiên khi thấy hồ nước rộng khoảng 15ha có tên là Nậm Trá.

Nhưng vào mùa khô (từ tháng 9 trở đi) cũng tại đây người dân địa phương lại có thể chăn thả gia súc trên đồng cỏ. Phía bên phải, cách hồ khoảng 500 - 600m, đi bộ mất 10 phút là thác nước Nậm Trá trên dòng suối cùng tên, cũng là một thác nước đẹp đáng để tham quan.

Quanh núi Mắt Thần, nếu chịu khó đi bộ bạn sẽ được ngắm thêm thác nước Nậm Trá rất đẹp và thơ mộng. Bên cạnh đó, du khách cũng sẽ được hòa mình vào cuộc sống thường ngày của người dân Tày, H’Mông hiền hòa, chịu thương chịu khó. Ở đây, các dịch vụ du lịch hầu như chưa phát triển, mới chỉ có một số quán ăn nhỏ với những món đặc sản đậm đà bản sắc vùng hồ Thang Hen như: Cá rầm xanh om trám, cá nheo chiên, tôm kho me hay gà đồi, lợn quay, rau bò khai xào tỏi… Một khung cảnh thơ mộng như bức tranh hoàn hảo phác hoạ cuộc sống trôi đi thật chậm rãi, bình yên dưới những nếp nhà xóm núi.

Thảm thực vật ở khu vực này quanh năm xanh tốt.

Ngọn núi này còn được gọi bằng một cái tên khác là “núi Thủng”, do hình dáng bên ngoài của ngọn núi ở phía trên đỉnh có một hang thủng hình tròn tựa như "con mắt" của núi với đường kính hơn 50m, đây là ngọn núi được coi là "độc nhất vô nhị" ở Việt Nam.

Núi Mắt Thần còn được gọi là Phja Piót, theo tiếng dân tộc Tày có nghĩa núi Thủng, còn dân thích vi vu thì gọi đây là “tuyệt tình cốc”.

Du khách nên đi du lịch đến đây vào khoảng từ tháng 9 đến tháng 10. Vì thời gian này du khách có thể chứng kiến cảnh hồ nước trong cốc bị rút cạn chỉ trong ba giờ. Nếu đi vào mùa mưa thì nhìn mặt hồ xanh ngắt lạnh lùng.

Nơi đây trở thành khu cắm trại qua đêm của du khách yêu thiên nhiên

Toàn cảnh thung lũng núi "Mắt Thần"

Mỗi một mùa trong năm, phong cảnh bao quanh núi Mắt Thần lại mang một vẻ đẹp khác nhau. Tất cả hòa quyện lại tạo nên một vùng đất nguyên sơ đẹp hài hòa như một tuyệt tác.

Ngoài ra, tới đây du khách còn có cơ hội tìm hiểu về cuộc sống sinh hoạt dân dã của người Tày vùng Cao Bằng, tham quan những nếp nhà sàn.
Mắt Thần núi thực chất là một hang thủng hình tròn đường kính hơn 50m, nằm ở độ cao khoảng 50m so với mặt hồ.
Sau khi ngắm núi "Mắt thần", rẽ sang bên phải hồ Nặm Trá, men theo con đường đất khoảng 600m là đến thác Nặm Trá. Thác nước không cao và nhiều tầng nhưng có dòng chảy uốn lượn giữa các mỏm đá màu xám tạo nên vẻ đẹp hùng vỹ.
Mùa hạ, mưa bắt đầu nhiều, nước từ khe núi tràn ra, dâng cao, ngập các cồn cỏ, nối liền với các thác, hồ lớn tạo thành một quần thể 36 hồ tự nhiên - Thang Hen. Quang cảnh thiên nhiên lúc này rất hùng vĩ, thích hợp cho các trải nghiệm du lịch khám phá.