Ngày thứ ba trong chuyến nghỉ dưỡng tại Brazil, khi ánh bình minh vừa ló rạng trên những dãy núi nhấp nhô trùng điệp của thành phố Rio, một gia đình du khách người Anh đã lên đường khám phá điểm đến “hot” nhất thành phố này.

“Đây là lần đầu tiên chúng tôi đặt chân tới Brazil và cả gia đình thực sự rất háo hức”, ông Paul Boswell, 58 tuổi, một thợ xây đến từ Basildon (Essex), chia sẻ trước khi leo lên chiếc xe máy đưa họ tới địa điểm.

“Chẳng phải đây là trải nghiệm mà ai cũng nên thử một lần sao?”, bà Fiona Kelly, 55 tuổi, người bạn đời của ông Boswell chia sẻ. Dù vậy, bà cũng thừa nhận rằng chưa hình dung rõ mình sẽ làm gì khi tới nơi.

Thay vì lựa chọn những biểu tượng du lịch nổi tiếng vốn là những điểm đến đón hàng nghìn lượt khách mỗi ngày như núi Sugarloaf, bãi biển Copacabana hay tượng Chúa Cứu Thế, gia đình Boswell lại quyết định dành ngày thứ Bảy tại một sân thượng cũ kỹ, phủ đầy tranh vẽ graffiti nằm sâu trong Rocinha, khu ổ chuột lớn nhất Rio, hiện đang trở thành “điểm nóng” trên bản đồ du lịch thành phố.

Sân thượng được người địa phương gọi với cái tên “Porta do Céu” (Cánh cổng lên thiên đường) đã trở thành “thỏi nam châm” thu hút hàng vạn du khách kể từ năm ngoái. Sức hút này bắt nguồn từ những thước phim drone “triệu view” do các doanh nhân bản địa thực hiện. Du khách được ghi hình khi bước qua một cánh cửa kim loại, tự tin sải bước hoặc nhảy múa trên mái nhà trong nền nhạc Brazil sôi động, kết thúc bằng một cú zoom xa ngoạn mục phô diễn toàn cảnh khu ổ chuột giữa không gian thiên nhiên hùng vĩ của Rio.

“Thực tế, sân thượng này đã tồn tại từ rất lâu, nhưng mọi thứ chỉ thực sự bùng nổ vào năm 2025 khi những thước phim drone bắt đầu “chiếm sóng” mạng xã hội. Đỉnh điểm là vào tháng 1 vừa qua, một video đã cán mốc gần 50 triệu lượt xem trên Instagram. Đó thực sự là một cú nổ truyền thông không tưởng”, Vitor Hugo Oliveira da Conceição , một hướng dẫn viên du lịch địa phương chia sẻ.

Sức nóng của trào lưu này càng được đẩy lên đỉnh điểm nhờ sự ghé thăm của hàng loạt người nổi tiếng, trong đó có những tên tuổi đình đám như nữ nghệ sĩ Brazil Anitta hay ngôi sao nhạc Pop người Catalan Rosalía.

Conceição liên tục bận rộn với các đoàn khách từ Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ Latinh, cho tới châu Phi và châu Âu đến khám phá Rocinha, một dải đô thị trải dài từ đỉnh núi xuống tận bờ Đại Tây Dương. “Khách của tôi đến từ khắp nơi, Kazakhstan có, Pakistan có và thậm chí là cả người Ukraine nữa”, anh hào hứng chia sẻ khi đang dẫn một đoàn 11 du khách đến từ Cape Verde, Argentina và Anh tham quan khu dân cư.

Chia sẻ về sức nóng của khu vực này, Victor Hugo de Jesus Ferreira, chàng thanh niên 19 tuổi chuyên vận hành drone với hiệu suất gần 100 thước phim mỗi ngày, khẳng định: “Khu ổ chuột giờ đây đã trở thành một trong những tọa độ du lịch trọng điểm của Rio, sức hút của nó thậm chí còn vượt xa cả tượng Chúa Cứu Thế lừng danh”.

Trước đây, các công ty du lịch từng vấp phải làn sóng chỉ trích gay gắt vì tổ chức những “tour nghèo đói” theo phong cách “safari”, nơi đời sống của người dân cộng đồng cư dân lớn nhất Mỹ Latinh bị biến thành đối tượng tham quan, khám phá.

Tuy nhiên, Conceição tin rằng du lịch bản địa là chìa khóa để hồi sinh Rocinha. “Dòng khách du lịch đổ về đây đang thay đổi rất nhiều mảnh đời, trong đó có tôi”, người đàn ông 35 tuổi với vẻ ngoài gai góc và những hình xăm chằng chịt bộc bạch. Ẩn sau thái độ niềm nở và đầy lạc quan của anh là cả một quá khứ mưu sinh nhọc nhằn tại vùng đất vốn từ lâu đã phải chịu những định kiến khắt khe và sự thờ ơ của chính quyền.

Biến cố ập đến ở tuổi 20 khi con gái nhỏ qua đời vì viêm phổi, Conceição đã trượt dài trong cơn nghiện ma túy và dấn thân vào các băng đảng tội phạm khét tiếng tại Rocinha. Nhưng anh đã vực dậy mạnh mẽ, một phần nhờ sự khởi sắc của kinh tế du lịch địa phương. Giờ đây, anh không chỉ là trụ cột nuôi sống gia đình mà còn trở thành hướng dẫn viên chuyên nghiệp, dùng chính những trải nghiệm của mình để kể về những giá trị tốt đẹp của khu ổ chuột này.

“Tôi chưa bao giờ nghĩ du lịch lại trở thành cái nghề nuôi sống mình. Tôi thậm chí còn chưa học hết phổ thông, cũng chẳng bao giờ dám mơ mình sẽ biết thêm một ngoại ngữ nào khác”, Conceição bộc bạch. Hiện tại, anh đang tự học tiếng Tây Ban Nha để chuẩn bị đón làn sóng du khách khổng lồ đổ về, sau khi một YouTuber nổi tiếng từ quốc gia này lan tỏa câu chuyện của anh ra thế giới.

Cơn sốt từ những video drone “triệu view” đã biến khu sân thượng “Cánh cổng lên thiên đường” tại Phố số 1, Rocinha thành điểm luôn chật kín du khách. Tất cả đều sẵn lòng chờ đợi chỉ để một lần được hóa thân thành người mẫu, được sải bước đầy tự tin trên sàn diễn độc bản này.

“Ngày tôi ghé thăm sân thượng này, tôi đã phải xếp hàng hai tiếng mới đến lượt!”, ông Marcelo Freixo, Chủ tịch Tổng cục Du lịch Brazil (Embratur) cho biết sau khi trực tiếp trải nghiệm và quay video tại đây vào tuần trước. “Thật đáng kinh ngạc. Nơi đây đang tự tái thiết khái niệm du lịch và tạo ra những kế sinh nhai đột phá mà không phụ thuộc vào bất kỳ khuôn mẫu nào”.

Ngay sát bên, một sân thượng lân cận cũng đã được cải tạo thành không gian ngoài trời thoáng đãng. Tại đây, du khách có thể thảnh thơi nhâm nhi một ly bia lạnh hay thức uống quả guaraná đặc trưng, vừa có thể phóng tầm mắt thu trọn chiếc “view triệu đô” hướng ra bãi biển xanh ngắt và những cánh rừng nguyên sơ của Rio.

“Quy chuẩn an toàn và kỹ thuật ở đây khác rất nhiều so với Anh”, Jack Kelly Boswell, chàng trai 17 tuổi đang làm việc tại công ty xây dựng của cha mình nhận xét khi phóng tầm mắt nhìn khu quần thể những ngôi nhà gạch đỏ nhấp nhô, san sát xếp tầng đặc trưng của Rocinha.

“London của thế kỷ 17 có lẽ cũng mang dáng dấp này. Thật không thể tin được!”, Jack thốt lên khi len lỏi qua ma trận ngõ hẻm chằng chịt của Rocinha, khu vực có mật độ dân cư hơn 100.000 người sinh sống.

Chia sẻ về lý do lựa chọn điểm đến đặc biệt này, Priti Gomes cho biết cô muốn cảm nhận sức sống mãnh liệt của cư dân Rocinha. Trong lúc ghi lại thước phim trên mái nhà để làm kỷ niệm, cô chia sẻ: “Đây thực sự là một trải nghiệm để đời. Nơi đây tựa như một kỳ quan thế giới theo cách rất riêng”.

Đánh giá cao sức lan tỏa của mô hình “du lịch sân thượng”, ông Freixo cho biết chính quyền sẽ đẩy mạnh các chính sách trợ lực cho sự tăng trưởng này. Theo đó, một chiến dịch đào tạo hướng dẫn viên trẻ sẽ được triển khai tại 8 khu vực trọng điểm, từ những tọa độ đang “chiếm sóng” bao gồm Rocinha, Mangueira đến Providência, cộng đồng cư dân lâu đời nhất Rio.

“Sức sáng tạo và tinh thần lạc quan chính là đặc trưng nổi bật của các khu đô thị tự phát. Nơi đây mang một tinh thần tự do bất khuất mà không một đô thị quy hoạch nào có thể mô phỏng được”, ông Freixo nhận định. Theo ông, sự bùng nổ của mô hình du lịch này không chỉ mang lại việc làm, lợi ích kinh tế, mà còn nâng cao niềm tự hào bản sắc, đồng thời tôn vinh vai trò của cộng đồng dân cư ổ chuột trong cấu trúc văn hóa đô thị.

“Hình ảnh về thành phố Rio luôn gắn liền với bóng dáng của các khu nhà ổ chuột. Với gần 1/3 dân số cư trú tại đây, các khu định cư tự phát này không chỉ là hình ảnh trang trí trên bưu thiếp, mà từ lâu đã trở thành một phần di sản của thành phố”, ông Freixo nhận định. Chứng kiến trào lưu video drone đang “làm mưa làm gió” từ Brazil đến khắp Mỹ Latinh, ông tin rằng đây là cách người dân tái khẳng định vị thế của những khu vực vốn bị lãng quên, đưa chúng trở thành điểm đến được cả thế giới chú ý.

Theo ông Freixo, sự bùng nổ du lịch tại các khu nhà ổ chuột phản ánh xu hướng tăng trưởng chung của ngành du lịch Brazil. Năm qua, quốc gia này đã ghi nhận kỷ lục 9 triệu lượt khách quốc tế, tăng mạnh so với con số 6,7 triệu lượt của năm 2024. Lý giải về điều này, ông cho rằng trong bối cảnh sau đại dịch và tình hình thế giới bất ổn, du khách đang có xu hướng tìm đến những trải nghiệm mang lại cảm giác thư thái và có giá trị nhân văn sâu sắc.

Kết thúc những cảnh quay trên sân thượng, gia đình Boswell theo chân Conceição đến một sân thượng lân cận để thưởng thức bữa trưa với bít tết và xúc xích dưới cái nắng gay gắt.

“Đây là cái chất riêng của cộng đồng nơi đây”, Conceição hứng khởi chia sẻ khi đang bận rộn nướng thịt trong tiếng nhạc funk sôi động.

Thưởng thức những lát bánh mì tỏi nướng sém thơm lừng, Jack Kelly Boswell cho biết ông đã hoàn toàn bị thu hút bởi sức hấp dẫn của khu phố. “Đây là một kỷ niệm khó quên, tôi chắc chắn sẽ rủ bạn bè trở lại đây vào năm tới”, ông cười nói.

Theo Tom Phillips/ The Guardian (14/3/2026)